Project omschrijving

ervaringen
Leestijd circa 11 minuten

Jan heeft een ernstige verstandelijke beperking en autisme en hij is bijna blind. Jan woont op een woongroep in een kleinschalige woning. Er is lang gezocht naar een passende woonplek voor Jan. Die wisselingen waren stressvol voor hem. Jan heeft één op één begeleiding nodig, maar dit is niet altijd mogelijk. Jan houdt ervan om aangeraakt te worden door mensen die hij vertrouwt. Hij houdt ook van voorspelbare routines. Zijn ouders bezoeken hem regelmatig en soms gaat hij een dagje naar huis.

de prikkels van Jan, 49 jaar

In het kort: het verhaal van de 49 jarige Jan hebben we gebruikt om informatie en tips op sensonate.nl te selecteren die aansluiten bij wat volwassenen met ernstige beperkingen zoals Jan zou kunnen helpen. Je vindt verwijzingen hiernaar terug in dit verhaal.

beeld Jan

Jan geniet van kleine dingen

Jan kan enorm genieten van kleine dingen, zoals een brug die opengaat of een vrachtwagen die voorbij rijdt. Wanneer hij goed in zijn vel zit is hij enorm vrolijk en lacht hij veel. Jan vindt het heerlijk om aangeraakt te worden door de mensen die hij vertrouwt.

een op een begeleiding

Jan woont op een woongroep. Jan heeft één op één begeleiding nodig, maar dit is niet altijd mogelijk. Hij is in bijna alles afhankelijk van anderen, denk hierbij aan toiletgang, eten en aankleden. Hij kan wel praten, zitten, lopen, fietsen en steppen. Wanneer er geen één op één begeleiding wordt geboden, blijft hij de naam van de begeleider roepen die hij het laatste heeft gezien tot diegene bij hem komt. Zijn ouders bezoeken hem regelmatig en soms gaat hij een dagje naar huis.

‘zie agressie als signaalgedrag, niet als probleemgedrag’

Jan heeft vooral baat bij mensen die hem duidelijkheid bieden en hem begrijpen vanuit zijn gedrag. Dit betekent zo min mogelijk wisselingen en begeleiders die hem kennen.

Op dit moment is de situatie dat hij regelmatig vastloopt gedurende de dag. Het is dan lastig om Jan weer terug te krijgen. Jan kan zelf niet verwoorden wat er gebeurt bij hem. De begeleiding hoopt dat ze ergens houvast in kunnen hebben om beter met zijn gedrag om te kunnen gaan.

Begeleider: ‘Jan begrijpt zelf vaak niet wat er gebeurt, hij kan er geen betekenis aan geven, en hij kan zich niet uiten. Het helpt om agressie niet te zien als probleemgedrag maar als signaalgedrag, iemand niet af keuren om zijn of haar gedrag, er onvoorwaardelijk voor iemand kunnen zijn.’

op zoek naar een ‘goed leven’ voor Jan

Jan houdt van voorspelbare routines. Jan is een paar keer gewisseld van woning en er is lang gezocht naar een passende plek. Jan woont nu in een kleinschalige woonvorm. Jan wordt angstig en fysiek onrustig in onduidelijke situaties, hij kan dan veel dingen stuk maken of scheuren. Hij wordt soms catatonisch, en ligt dan uren in dezelfde houding en onttrekt zich aan alles in de omgeving. Het is nog zoeken wat een passend dagprogramma voor Jan zou kunnen zijn.

In dit filmpje van zorginstelling De Zijlen zie je hoe Petra Linda begeleidt bij haar prikkelverwerking gedurende de dag. Linda heeft net als Jan ernstige meervoudige beperkingen. De video is gemaakt voor het onderzoeksproject De Sensatie van een Goed Leven:

SGL-film: begeleiding bij De Zijlen ‘we kunnen zoveel van elkaar leren’

kennis over wat een goed leven kan zijn voor Jan

Het zou Jan kunnen helpen als de mensen om haar heen meer kennis hebben over prikkels en over autisme, maar ook over wat een goed leven voor Jan zou kunnen inhouden. Een begin kan zijn om hier meer over te lezen in de informatieve artikelen op sensonate.nl:

meer lezen over prikkels en prikkelverwerking
meer lezen over wat een goed leven kan inhouden
Een manier om sensitiever te worden voor signalen in het gedrag van Jan, zou de EMB HiSense app te kunnen zijn. Lees hier meer hierover op deze pagina met apps.

Lees hier meer over methodieken voor een dagprogramma in prikkelbalans.

zoeken naar prikkelbalans voor Jan

De begeleiders en ouders van Jan kunnen misschien inspiratie en kennis halen uit ervaringen van andere ouders en begeleiders. Deze ervaringskennis is in het onderzoeksproject De Sensatie van een Goed Leven gebundeld.

Lees hier meer over de ervaringen van begeleiders, ouders en leerkrachten in de begeleiding van mensen met autisme en een verstandelijke beperking.